Hầu phủ có quy củ, dù đói đến đâu, ăn uống cũng không được thất thố. Ta đi ra xa mấy trăm bước, quay đầu lại, thấy hắn vẫn chưa ăn xong.
Ta thật sự không nhịn được, nói với hắn:
“Con đã không còn là đích trưởng tử của hầu phủ nữa, ăn nhanh chút đi, không cần giữ mấy quy củ rách nát ấy.”
Bản ý của ta là muốn hắn thoải mái hơn, không ngờ câu nói này lại đúng lúc chạm vào nỗi đau của hắn.
Hắn lập tức đỏ hoe vành mắt, hung hăng ném nửa củ khoai nướng còn lại xuống đất, hét vào mặt ta:
“Ta biết ngay ngươi khinh ta, khinh ta giờ không còn là thiếu gia hầu phủ nữa!”
“Đã khinh như vậy, hà tất còn đón ta về?”
“Cứ để ta chết trong Giới huấn đường cho rồi!”
05.
Giới huấn đường?
Đó là nơi hầu phủ trừng phạt gia nhân. Ta vội cuốn tay áo và ống quần hắn lên xem, phát hiện bên trên đầy rẫy vết roi.
Hầu phủ… vậy mà còn đánh hắn!
Vì sao?
Tim ta thắt lại, đến nỗi quên mất việc cúi xuống nhặt nửa củ khoai nướng rơi trên đất. Khi ta hoàn hồn, củ khoai đã bị chó hoang ven đường tha đi mất.
Ta nhíu mày, kiên nhẫn hỏi hắn:
“Vì sao họ lại đánh con?”
Hằng ca nhi không chịu nói, chỉ bướng bỉnh quay mặt đi, cắn chặt môi dưới.
Ta hiểu rằng hắn hẳn đã chịu nhiều ủy khuất trong hầu phủ. Bề ngoài gọi là giao bọn trẻ cho ta đón đi, kỳ thực chẳng khác nào đuổi ra khỏi phủ.
Ta nhẹ nhàng nắm tay hắn, hạ thấp giọng:
“Hằng ca nhi, con nói cho nương nghe đi. Nương thân phận thấp kém, không làm được gì lớn, cũng không thể đòi lại công đạo cho con, nhưng nương thật sự lo cho con.”
Hắn vẫn không chịu nói.
Ngược lại, Xuyến tỷ nhi đột nhiên lại khóc lên, nàng khóc thay ca ca, nghẹn ngào nói:
“Ca ca không có đẩy đích mẫu, là đích mẫu tự mình ngã xuống…”
Từ lời Xuyến tỷ nhi, ta dần dần chắp vá lại được toàn bộ sự việc.
Vị kế thất mà thế tử cưới sau không phải kẻ có lòng bao dung. Khi nàng mới gả vào, Hằng ca nhi là đích trưởng tôn trong phủ, cho dù thân mẫu xuất thân hèn kém, cũng vẫn là nam đinh được trưởng bối yêu thương.
Lúc đầu, nàng đối với Hằng ca nhi và Xuyến tỷ nhi vô cùng ân cần, ngày ngày hỏi han.
Nhưng chẳng bao lâu sau, nàng mang thai.
Thế tử hết mực coi trọng cái thai ấy, có chỗ dựa, nàng bắt đầu thử dò.
Hằng ca nhi muốn vào Tùng Hạc thư viện. Thư viện tổng cộng cấp cho hầu phủ hai suất, tam phòng lấy một, suất của đại phòng vốn dĩ thuộc về Hằng ca nhi.
Thế nhưng nàng cứ ghé tai thế tử thổi gió, nói rằng cháu trai nhà ngoại muốn suất ấy.
Thế tử thiên vị, liền đem suất của Hằng ca nhi cho cháu trai nhà kế thất, còn mắng Hằng ca nhi và Xuyến tỷ nhi là “trẻ không mẹ”.
Hằng ca nhi tức giận, cãi lại kế mẫu vài câu. Kế mẫu khi ấy đã mang thai hơn bảy tháng, liền nằm lăn ra đất, kêu đau bụng, nói động thai khí.
Thế tử vì vậy trách phạt hắn, ép hắn nhận lỗi. Nhưng Hằng ca nhi cảm thấy oan ức, mình không làm, cớ gì phải xin lỗi?
Khi ấy hắn còn chưa hiểu, có kế nương thì sẽ có kế phụ.
Thế tử thấy kế thất vì chuyện này đòi về nhà mẹ đẻ, chẳng những không nghe Hằng ca nhi giải thích, còn xóa tên hai huynh muội khỏi gia phả, đuổi thẳng ra khỏi phủ.
Hôm nay, nếu ta không đến đón, bọn trẻ chỉ còn cách lưu lạc đầu đường.
Nghe xong, ta dang tay ôm chặt Hằng ca nhi, nói với cả hai:
“Không sao nữa rồi! Từ nay chỉ cần có nương ở đây, các con sẽ có nhà, có chỗ ngủ, có cơm ăn.”
Hằng ca nhi không đáp, nhưng cũng không giãy ra khỏi vòng tay ta, có lẽ… hắn đã không còn quá bài xích ta nữa.
Thấy hắn nguôi giận, ta hỏi:
“Con có muốn ngồi lên xe dê không? Nương khỏe, đẩy được.”
Hằng ca nhi lắc đầu:
“Con đã lớn rồi, nương đẩy muội muội là được, hành lý để con cầm!”
Nói xong, hắn đỏ mặt, giơ tay giật lấy bao hành lý từ trên vai ta, rồi sải bước đi lên phía trước.
Bước chân thiếu niên, rốt cuộc cũng nhẹ nhàng hơn rất nhiều…
06.
Về đến nhà, ta nhóm lửa, bảo hai đứa ngồi lên giường đất cho ấm, trong lòng thầm tính toán quần áo vừa người cho chúng.
Thấy bọc đồ nhỏ xíu, e rằng bên trong chẳng có gì ấm áp, phải tranh thủ lúc còn sớm ra tiệm cầm đồ chọn hai chiếc áo bông dày, chỉ là không biết hai đứa có chịu mặc lại áo cũ của người khác không.
Áo mới thì ta không mua nổi, một chiếc áo bông tốt cũng ngốn ba lượng bạc, mà năm đó khi rời khỏi hầu phủ, ta chỉ được phát cho mười lượng. Mấy năm dè sẻn lắm mới còn tám lượng, chẳng thể tiêu hết vào việc mua áo cho chúng được. Ta còn định để dành lo cho Hằng ca nhi tiếp tục học tư thục.
Thấy ta định đi, Hằng ca nhi hốt hoảng, nổi giận nói:
“Ngươi đi đâu? Lại định bỏ chúng ta sao? Ta biết mà!”
Biết hắn hiểu lầm, ta vội giải thích:
“Ngươi nghĩ sai rồi. Ta chỉ định đi mua cho hai đứa mỗi đứa một bộ áo bông thay đổi, còn thứ gì cần, cứ nói, ta tiện đường mua luôn.”
Hằng ca nhi vừa định mở miệng thì lại nhìn quanh gian nhà trống huơ trống hoác, thở dài:
“Thôi khỏi. Ngươi chắc gì đã có tiền. Ngươi mấy năm nay sống ở đây sao?”
Ta xoa đầu hắn, giọng khô khốc:
“Ừ. Mẫu thân con bất tài, chỉ đành ở chốn này.”
Hằng ca nhi nhíu mày đến mức có thể kẹp chết ruồi:
“Nhưng tổ mẫu nói lúc ngươi rời phủ, bà ta đã cho rất nhiều tiền, là ngươi vì bạc mà bỏ rơi chúng ta, còn nói là ngươi bán chúng ta cho hầu phủ.”
Lão phu nhân đúng là tốn bao tâm cơ chia rẽ tình mẫu tử.
May mà ta có nhân chứng, liền kéo Từ thẩm bên cạnh tới làm chứng:
“Đây là Từ thẩm, hàng xóm của ta. Năm đó ta vừa dọn đến đây thì ngất xỉu trước cửa, là Thẩm thẩm cho ta bát nước cứu mạng. Khi ấy bà có xem qua gói đồ của ta, ngươi có thể hỏi bà, trong đó có phải thật sự có rất nhiều tiền?”
Hằng ca nhi lập tức sốt ruột nhìn sang Từ thẩm.
Từ thẩm nhăn mặt nói:
“Mẫu thân ngươi lúc bị đuổi ra ngoài, chỉ mang theo hai bộ y phục cũ và đúng mười lượng bạc, không hơn lấy một đồng.”
Hằng ca nhi im lặng, ánh mắt đầy áy náy nhìn ta.
Chỉ riêng một nghiên mực mà hắn từng dùng, đem bán cũng hơn mười lượng. Trong kho Hầu phủ có cả trăm cái như thế. Nghiên mực trong thư phòng phụ thân hắn thậm chí giá trị đến ngàn vàng.
Hầu phủ với mẫu thân hắn, đúng là tuyệt tình đến tận cùng.
Ta vỗ nhẹ tay hắn:
“Không sao cả. Giờ mẹ con ta được đoàn tụ, còn quý hơn vàng bạc. Bạc không có thì ta đi kiếm. Phụ thân ngươi không cho, ta tự đi làm, chỉ khổ cho các con phải theo ta sống khổ cực.”
Hằng ca nhi muốn nói lại thôi. Đợi Từ thẩm đi rồi, hắn đóng cửa lại, lặng lẽ dúi cho ta mấy món đồ:
“Nương, cái này cho người.”
Đồ vật có cái được lấy từ búi tóc song mã của Xuyến nhi, có cái rút từ lót giày của hắn. Ta nhìn xem, là một đôi trâm vàng nhỏ, cùng một tờ ngân phiếu năm mươi lượng!
Ta vội thì thầm hỏi:
“Những thứ này các con lấy từ đâu?”
Xuyến nhi ấp úng, chỉ nhìn về phía ca ca.
Hằng ca nhi giải thích:
“Trâm vàng là lễ mừng sinh nhật năm ngoái khách nhân tặng Xuyến tỷ nhi, ngân phiếu là tiền mừng tuổi tổ mẫu từng cho con. Con lén giữ lại.
“Lúc biết sắp bị đuổi khỏi phủ, con giấu mấy thứ này phòng khi bị lục soát còn sót lại, ít ra cũng giúp chúng ta không chết đói trong nửa năm.
“Đây không phải trộm cắp, nương người sẽ không bắt chúng con trả lại đấy chứ?”
Nó nghĩ nhiều rồi. Ta không phải kẻ câu nệ cứng nhắc. Giờ trong nhà thêm hai miệng ăn, ta còn đang đau đầu vì thiếu bạc.
Nhưng ta vẫn không nhận. Ta gói mấy thứ ấy lại, đưa Hằng ca nhi cất giữ:
“Không cần đưa ta. Trâm vàng giữ lại cho muội con làm của hồi môn, ngân phiếu con giữ lấy, để lúc cần dùng.”
Hắn giữ trong người mấy thứ này, lòng mới yên ổn ngủ ngon được.
Chiều đến, ta làm mấy chiếc bánh bột thô, cắn răng qua Từ thẩm mượn hai quả trứng, hái ít hành trong góc vườn xào lên, cả nhà thơm lừng.
Bữa cơm này, xưa nay ta chỉ Tết đến mới dám ăn. Nhưng với hai đứa đã quen sơn hào hải vị, chỉ là bữa cơm đạm bạc.
Ta vốn tưởng chúng sẽ chê, không hợp khẩu vị, Hằng ca nhi sẽ lại hất đổ bánh như lần trước.
Nào ngờ chúng không chê gì cả.
Xuyến nhi ăn rất ngon, Hằng ca nhi ăn mấy miếng rồi đẩy đĩa trứng về phía ta:
“Nương, người cũng ăn đi.”
Nó sớm hiểu chuyện, biết quan sát. Ta vốn định từ chối nhường cho chúng ăn, nhưng nếu ta không động đũa, nó cũng chẳng nỡ ăn hết.
Vậy là ta gắp một đũa.
Đó là đũa trứng ngon nhất trong đời ta.
07.
Tối đến, sau khi rửa mặt, Xuyến tỷ nhi đã ngủ sớm. Ta ngồi bên bàn dệt vải, Hằng ca nhi vẫn chưa ngủ, như có tâm sự.
Nó nhìn ngọn nến le lói, nói:
“Nến mờ quá, sao không đốt thêm?”
Vừa dứt lời liền hối hận, nhớ ra với điều kiện nhà ta giờ, chẳng đốt nổi mấy cây nến. Nó vò tay, lúng túng:
“Nương, con nói sai rồi!”
Ta lắc đầu:
“Không sai. Quả thật ta không đủ bạc mua thêm nến.”
Hằng ca nhi muốn gần gũi ta hơn, liền nói:
“Tối quá rồi, người mai hãy dệt tiếp.”
Ta lại lắc đầu:
“Sáng mai ta còn phải dậy sớm đi bán đậu hũ. Ta sẽ làm sẵn điểm tâm, để ấm trên bếp. Con dậy nhớ rửa mặt cho muội, rồi múc một bát ăn.”
Lúc hai đứa thức dậy, chắc ta đã rời nhà từ canh năm. Trời còn chưa sáng, ta đã phải đẩy xe hàng đi khắp phố phường rao bán, đến trưa mới về.
Hằng ca nhi thấy ta khổ cực, lời muốn nói lại nuốt vào.
Nó không nói, nhưng ta hiểu.
Nó muốn đi học tiếp. Lúc ăn cơm, Xuyến nhi từng thì thầm: “Ca ca biết nhiều chữ lắm, học vấn cũng giỏi.”
Hằng ca nhi muốn học tư thục, nhưng cũng biết nhà hiện tại không kham nổi.
Năm mươi lượng, với nhà giàu chỉ là vài bữa rượu, nhưng với dân nghèo, mười lượng đủ nuôi cả nhà cả năm.
Một lớp tư thục bình dân đã mất mười lượng một năm, thêm giấy mực, cũng hơn mười lăm lượng, chưa kể cơm trưa trước cổng học đường, ít ra thêm hai lượng nữa.
Tính ra năm mươi lượng, nhiều thì hai ba năm là cạn.
Nó nghĩ, thôi thì đừng học nữa, ở nhà giúp mẫu thân chăm muội, đỡ đần việc nhà, sau này lớn, biết chữ rồi thì xin làm tiểu đồng ở tiệm thuốc, kiếm chút đỉnh.
Nó nghĩ xong, bèn nói:
“Nương, người đợi con một hai năm, khi muội lớn chút, con sẽ đi làm học trò ở tiệm thuốc, nghe nói cũng kiếm được bạc.”
Ta lắc đầu khuyên:
“Học trò tiệm thuốc chỉ lo được ba bữa ăn, muốn có lương phải qua ba năm, lúc ấy mỗi tháng mới được chừng năm trăm đồng tiền.
