Hai mươi năm trước, tờ “di nguyện” mà thím cả lấy ra, căn bản không có hiệu lực pháp luật.

Di chúc thật sự của bà nội ở phòng công chứng.

Lâm Lâm giúp tôi sắp xếp toàn bộ tài liệu.

Báo cáo giám định.

Di chúc công chứng.

Giấy xác nhận quyền sở hữu.

Thư luật sư.

Rồi tôi làm một việc.

Tôi gọi điện cho thím hai.

Người thím hai này không xấu, nhưng có một tật — không giấu được chuyện.

Tin tức trong cả nhà, qua miệng thím ấy còn nhanh hơn cả gửi nhóm.

“Thím hai, cháu nói với thím một chuyện.”

“Có chuyện gì vậy, Niệm Niệm?”

“Cái vòng tay mà bà nội để lại cho cháu ấy… mấy hôm trước cháu mang ra tiệm vàng, ông chủ nói có lẽ là vàng thật.”

“Thật à?” Giọng của thím hai lập tức cao lên mấy quãng.

“Ông chủ nói có thể đáng mấy ngàn tệ. Cháu đang nghĩ có nên bán không, dạo này trong tay cháu hơi túng.”

“Mấy ngàn tệ? Vậy cũng được mà! Đồ của bà cháu, ít ra cũng là một cái niệm tưởng——”

“Nhưng cháu hơi tiếc.”

“Vậy thì cháu cứ giữ đi.”

“Vâng, để cháu nghĩ thêm. Thím đừng nói với ai nhé.”

Thím hai liên tục nói ba tiếng “được được được”.

Tôi cúp máy.

Trong lòng đếm ngược.

Ba.

Hai.

Một.

Ngày hôm sau, điện thoại của thím cả đã gọi tới.

“Niệm Niệm à!”

Giọng của thím cả đặc biệt thân thiết.

Hai mươi năm rồi. Bà ta chưa từng dùng giọng điệu như thế này để nói chuyện với tôi.

“Thím cả.”

“Ta nghe nói cái vòng tay bà cháu để lại cho cháu là vàng hả?”

Nhanh thật.

Còn nhanh hơn cả tôi dự đoán.

“Ông chủ Trần nói có lẽ là vậy, nhưng không chắc.”

“Ôi chà, thế cháu đem đi giám định chưa?”

“Chưa ạ, giám định đắt lắm.”

Đầu dây bên kia im lặng hai giây.

“Niệm Niệm, thím cả thương lượng với cháu chuyện này nhé.”

“Thím nói đi.”

“Cái vòng tay đó, cháu cũng nói là trong tay đang thiếu tiền mà——thím cả trả năm nghìn tệ, cháu bán cho thím nhé?”

Năm nghìn tệ.

Tôi cầm điện thoại, bật cười.

“Thím cả, không phải trước đây thím nói đó là đồ đồng nát sắt vụn sao?”

“Ôi, đó chẳng phải vì trước kia chưa hiểu gì sao!” Bà ta cười nói, “Giờ biết là vàng rồi, thế nào cũng đáng mấy ngàn tệ. Năm nghìn tệ, thím cả chịu thiệt một chút, giúp cháu làm tròn số.”

“Mua một thứ có thể đáng mấy ngàn tệ bằng năm nghìn tệ, thím thiệt ở đâu chứ?”

“Được được được, sáu nghìn! Niệm Niệm, thím cả khi nào bạc đãi cháu đâu?”

Tôi không nói gì.

Hai mươi năm bị chê cười, từng khung từng khung lướt qua trong đầu tôi.

“Thím cả, để cháu nghĩ thêm đã.”

“Đừng nghĩ lâu quá! Đồ này để trong tay cháu cũng vô dụng, cháu lại không hiểu. Lỡ mà va đập hỏng——”

“Tôi đã nói rồi, để tôi nghĩ thêm.”

Tôi cúp máy.

Tôi liếc nhìn chức năng ghi âm trên điện thoại.

Chấm đỏ nhỏ đang nhấp nháy.

Bốn phút ba mươi hai giây.

Từng câu từng chữ đều được ghi lại rõ ràng.

Ba ngày sau.

Chị họ Thẩm Uyển gọi tới.

“Niệm Niệm, mẹ chị nói cái vòng tay của em có thể là vàng hả?”

“Vâng.”

“Nếu em muốn bán thì để cho chị đi. Chị trả tám nghìn.”

Tám nghìn.

Cao hơn mẹ cô ta ba nghìn.

Xem ra bọn họ đã bàn bạc với nhau rồi.

“Chị họ, chị chẳng phải từng nói cái đó cùng lắm chỉ đáng ba mươi tệ sao?”

“Là trước kia thôi mà! Bạn học của chị lại không phải dân chuyên nghiệp.”

Cô ta cười cười, giọng điệu trở nên rất thân thiết.

“Em gái, em nghĩ xem, em đeo cái vòng đó cũng không đẹp. Bán đi đổi lấy chút tiền, thực tế hơn nhiều.”

“Em sẽ suy nghĩ.”

“Đừng nghĩ nữa, ngày mai chị qua lấy.”

“Em đã nói là sẽ suy nghĩ.”

Tôi cúp máy.

Lại là một đoạn ghi âm.

Năm phút lẻ tám giây.

Thím cả ra giá năm nghìn. Chị họ ra giá tám nghìn.

Món đồ đáng tám trăm sáu mươi vạn.

Mà họ chỉ ra tám nghìn.

Tôi gọi điện cho Lâm Lâm.

“Đã chuẩn bị xong hết tài liệu chưa?”

“Xong rồi. Báo cáo giám định, di chúc công chứng, xác nhận quyền sở hữu, thư của luật sư, đủ cả.”

“Được.”

Tôi hít sâu một hơi.

“Thanh Minh, tiệc gia đình tế tổ của nhà họ Thẩm.”

“Tôi sẽ đợi cô ở đó.”

“Có thể khép lưới rồi.”

Thanh Minh.

Nhà họ Thẩm tế tổ, cả tộc tụ họp ăn cơm.

Biệt thự nhà bác cả, ba tầng lầu, trong sân bày bốn bàn.

Lúc tôi đến, mọi người đã đông đủ.

Thím cả vừa thấy tôi, ánh mắt đã rơi ngay xuống cổ tay tôi.

Chiếc vòng tay vẫn còn đó.

Bà ta nở một nụ cười gượng.

“Niệm Niệm tới rồi! Mau ngồi đi, mau ngồi đi.”

Chị họ Thẩm Uyển lại gần: “Nghĩ kỹ chưa? Bán vòng tay không?”

“Để lát nữa rồi nói.”

Tôi tìm một góc ngồi xuống.

Lâm Lâm đang đợi trong xe. Tôi nhắn cho cô ấy một tin: “Tới rồi.”

Cô ấy trả lời: “Lúc nào cũng được.”

Bữa ăn ăn được nửa chừng, bác cả đứng lên.

Ông ho nhẹ một tiếng.

“Hôm nay là lễ tế tổ, cả nhà đều có mặt, tôi nói một chuyện.”

Ông nhìn tôi một cái.

“Mẹ chúng ta lúc mất, đã để lại đồ cho từng đứa cháu. Hai mươi năm rồi, có vài việc cũng nên nói rõ ra.”

Ông ngừng một lát.

“Chiếc vòng tay trên tay Niệm Niệm là món cổ vật do bà nội để lại. Gần đây tôi nghe nói, hình như nó có chút giá trị.”

Cả bàn lập tức im phăng phắc.

Bác cả nói tiếp.

“Món này là đồ tổ tiên nhà họ Thẩm để lại. Là gia bảo của nhà họ Thẩm.”

Ông nhấn mạnh hai chữ “nhà họ Thẩm”.

“Theo quy củ, tài sản tổ tiên phải để trưởng phòng thừa kế.”

Tôi nhìn ông ta.

Ông ta lấy từ trong túi ra một tờ giấy.

“Đây là quy tắc gia tộc mà tôi tra được. Tài sản tổ tiên nhà họ Thẩm, do trưởng nam trưởng tôn kế thừa.”

Chú hai gật đầu: “Anh cả nói có lý.”

Thím cả tiếp lời: “Niệm Niệm à, cháu cũng đừng thấy thím cả làm khó cháu. Đây là quy củ của nhà họ Thẩm, đồ của tổ tiên không thể chảy ra ngoài. Cháu gả đi rồi, sau này mang họ Chu, món đồ này để lại nhà họ Thẩm mới đúng.”

Thẩm Uyển cũng nói: “Đúng vậy em gái, em bán cho người ngoài chi bằng để lại trong nhà. Bác cả đã nói rồi, sẽ bù cho em hai vạn.”

Hai vạn.

Từ năm nghìn tăng lên tám nghìn, rồi lại tăng lên hai vạn.

Tôi chú ý đến nét mặt của tất cả mọi người trên bàn.

Thím hai đang hóng chuyện.

Vài người họ hàng xa xì xào bàn tán.

“Bác cả nói đúng, đồ tổ tiên quả thật nên thuộc về trưởng phòng.”

“Niệm Niệm chỉ là một đứa con gái đã gả ra ngoài, cầm đồ của nhà họ Thẩm cũng không hợp.”

“Hai vạn cũng không ít rồi, biết đủ đi.”

Tôi nhìn về phía bố.

Bố cúi đầu.

Không nói gì.

Y hệt hai mươi năm trước.

Bác cả nhìn tôi.

“Niệm Niệm, cháu nói một câu đi.”

Mọi người trên bàn đều nhìn tôi.

Không một ai đứng về phía tôi.

Tôi đứng lên.

“Bác cả.”

“Hả?”

“Bác nói xong chưa?”

Ông ta ngẩn ra một chút. “Nói xong rồi.”

“Vậy đến lượt cháu nói.”

Tôi lấy từ trong túi ra một túi hồ sơ.

“Đây là báo cáo giám định do Trung tâm Giám định cổ vật của tỉnh cấp.”

Tôi đặt bản báo cáo lên bàn.

“Ai muốn xem thì tự xem đi.”

Thím cả nhanh nhất, chộp lấy ngay.

Bà ta lật ra xem.

Mới nhìn trang đầu thôi, sắc mặt đã đổi.

“Vòng tay bằng vàng nạm bảo thạch do Ty Tạo tác hoàng cung thời Càn Long triều Thanh chế tác…”

Giọng bà ta càng lúc càng nhỏ.

“Tổng giá trị đánh giá theo thị trường——”

Bà ta khựng lại.

“Bao nhiêu?” Thẩm Uyển ghé lại hỏi.

Thím cả không nói gì.

Thẩm Uyển tự mình nhìn vào.

“Tám… tám trăm sáu mươi vạn?”

Cả bàn ăn lặng ngắt.

Yên tĩnh đến đáng sợ.

Sắc mặt bác cả trắng bệch.

Đũa trong tay chú hai rơi xuống đất.

Mấy người họ hàng xa há hốc miệng.

Tôi nhìn bọn họ.

“Tám trăm sáu mươi vạn.”

“Đây là thứ mà các người đã cười nhạo tôi suốt hai mươi năm qua là ‘đồ đồng nát rẻ tiền’.”

“Đây là cái mà các người nói ‘nhiều nhất chỉ đáng ba mươi tệ’, là ‘đồ chợ trời’.”

Tôi nói từng chữ một.

“Bây giờ, ai còn dám nói với tôi là ‘mua đứt với hai vạn’?”

Không ai lên tiếng.

Thím cả há miệng, nhưng không thốt ra được câu nào.

Bác cả hít sâu một hơi, cố gắng giữ bình tĩnh trước.

“Vậy lại càng chứng minh một chuyện.” Ông ta nói, “Thứ hơn tám trăm vạn, lại càng là gia sản tổ tiên nhà họ Thẩm. Quy tắc gia tộc——”

“Quy tắc gia tộc?”

Tôi cười.

Tôi lấy từ trong túi hồ sơ ra tờ giấy thứ hai.

“Đây là di chúc được bà nội làm công chứng ở Phòng công chứng của thành phố lúc còn sống.”

Tôi lật đến trang ký tên, giơ lên.

“Rõ ràng viết trên giấy: ‘Một chiếc vòng tay bằng vàng, để lại cho cháu gái Thẩm Niệm’.”

“Ký tên. Đóng dấu. Có chữ ký của công chứng viên.”

“Có hiệu lực pháp lý, ông muốn mang quy tắc gia tộc của ông ra tòa so với nó không?”

Mặt bác cả đỏ bừng lên.